Làm xong một việc quan trọng hơn làm được mười việc vặt

• Ferriss cố làm 5 việc mỗi sáng; làm được 3 là coi như thắng buổi sáng.
• Ông thừa nhận không phải ngày nào cũng đủ cả 5, đủ 5 việc chỉ chiếm khoảng 30% số ngày là cùng.
• Lịch trông dài trên giấy nhưng thực tế ngắn hơn nhiều; ngày có việc khẩn thì vẫn làm được ít nhất một việc.

• Ferriss được thầy tu Dandapani thuyết phục dọn giường vào năm 2011, lúc ông thấy năng lượng của mình tản ra “một milimét theo một triệu hướng”.
• Ông dọn kiểu đơn giản: không gấp ga, phủ chăn lên, xếp gối đối xứng, mất dưới 3 phút. Mục tiêu là gọn mắt, không phải kiểu khách sạn Four Seasons.
• Ông trích Đô đốc William McRaven: dọn giường là việc đầu tiên hoàn thành trong ngày, khích lệ bạn làm việc tiếp theo.
• Ông kể có thêm hai việc giúp qua ngày sóng gió: đọc vài trang Stoicism (Marcus Aurelius, Meditations) và kiểm soát vài thứ trong tầm tay.

• Thiền 10 đến 20 phút; theo Ferriss ít nhất 80% khách mời trong sách có thực hành chánh niệm hằng ngày. Có hôm ông thay bằng bài mobility “Happy Body” của Jerzy Gregorek.
• Sau đó ông làm 5 đến 10 cái, dưới 1 phút, thường là hít đất với ring turn out. Đây không phải buổi tập, chỉ để “state prime”: đánh thức cơ thể, làm dịu tiếng ồn trong đầu.
• Ông học thói quen này sau nhiều cuộc trò chuyện với Jocko Willink, người dậy lúc 4:45 sáng.
• Sau đó ông thường tắm nước lạnh 30 đến 60 giây, theo Tony Robbins.

• Công thức gồm khoảng một thìa cà phê dẹt mỗi loại: trà đen pu-erh, trà xanh Dragon well (hoặc loại trà xanh khác), và lát nghệ cùng gừng.
• Hãm 1 đến 2 phút với nước khoảng 85°C; Ferriss nói thẳng sáng ngái ngủ ông không quan tâm nhiệt độ từng loại, chuyện cầu kỳ để dành cuối tuần.
• Vào ly uống thêm 1 đến 2 thìa canh dầu dừa hoặc một muỗng bột MCT của Quest để trà béo mịn.

• Ferriss luân phiên hai loại: Morning Pages để gỡ vướng hoặc giải quyết vấn đề, 5-Minute Journal (5MJ) để ưu tiên và biết ơn.
• Buổi sáng trả lời: Tôi biết ơn…, Điều gì làm hôm nay tuyệt vời?, Lời khẳng định mỗi ngày (mỗi câu ba dòng). Buổi tối ghi 3 điều tuyệt vời hôm nay và Tôi có thể làm hôm nay tốt hơn thế nào.
• Để khỏi lặp lại “gia đình khỏe mạnh”, ông chọn một mục trong bốn nhóm: một mối quan hệ cũ đã giúp bạn, một cơ hội của hôm nay, điều tuyệt vời xảy ra hôm qua, một thứ đơn giản trong tầm mắt (gợi ý của Tony Robbins).
• Ông nói nếu lo âu là nhìn về tương lai thì vài phút biết ơn là liều thuốc cân bằng.

• Gần như mỗi sáng Ferriss ngồi với tách trà nghệ, gừng, pu-erh và mở cuốn The Artist’s Way: Morning Pages Journal của Julia Cameron.
• Brian Koppelman giới thiệu cuốn gốc; ông tự mua bản nhật ký đi kèm vì ông hay dùng việc đọc để trì hoãn, thứ ông cần là một thực hành sản xuất đều đặn như trà đạo.
• Ông không viết để tìm ý tưởng hay xuất bản, các trang này không dành cho ai khác. Ông gọi đây là liệu pháp hiệu quả chi phí nhất ông từng gặp.

• Ferriss muốn cho thấy trang nhật ký thật của mình lộn xộn để người khác bớt nản trước những trích nhật ký “đọc như diễn văn Gettysburg” của người nổi tiếng.
• Ông nhắc bạn có thể coi việc viết là một công cụ, kể cả khi tự thấy mình viết dở.
• Trang nhật ký ông chia sẻ ghi lại buổi sáng Chủ nhật ngày 28 tháng 12 ở New York, dậy lúc 7:30 và thấy tuyệt vì không vội.

• Cách 1, phân tích: trong trang nhật ký ông nhận ra thành công kéo theo khối lượng thư và lời mời tăng gấp 100 lần, làm mất cảm giác tự chủ, còn những chiến thắng của ông lại đến từ việc tấn công, không phải phòng thủ. Kết luận: cần bớt tài sản phải “bảo vệ” hoặc giao việc quản lý đi.
• Cách 2, đơn giản: nhốt con khỉ trong đầu lên giấy để tiếp tục ngày của mình.
• Nếu bạn chỉ nhớ được một điều thì Ferriss muốn đó là cách 2.

• Brian 30 tuổi, không hài lòng với cuộc sống, vào một câu lạc bộ poker ở New York và nhận ra đó là một bộ phim (Rounders).
• Ông cùng bạn Dave gặp nhau 2 giờ mỗi sáng, nghỉ Chủ nhật; Dave làm bartender, còn ông vừa học luật ban đêm xong và làm trong ngành thu âm.
• Vợ ông là Amy dọn một kho nhỏ dưới căn hộ; họ viết trong chỗ có bồn rửa, chỉ đủ một ghế, ông ngồi trên sàn.
• Ban đêm họ đi các câu lạc bộ poker để thu thập lời thoại, câu chuyện và đặc điểm nhân vật.

• Theo Brian, bài tập này dựa trên The Artist’s Way của Julia Cameron: cầm bút viết ba trang, bút không ngừng.
• Ông đã tặng cuốn sách cho 100 người; chừng 10 người thực sự mở sách làm bài tập, trong đó 7 người có sách, phim hoặc chương trình truyền hình.
• Ông là người vô thần nhưng nói cuốn sách vẫn thay đổi đời ông.

• Ferriss dẫn Khaled Hosseini viết The Kite Runner vào sáng sớm trước khi đi làm bác sĩ toàn thời gian.
• Paul Levesque (Triple H) hay tập lúc nửa đêm.
• Ông thêm câu hỏi của Paul: “Đó là một giấc mơ hay một mục tiêu?”

• Ferriss học điều này ở sự kiện Unleash the Power Within (UPW); ông viết “STATE → STORY → STRATEGY” ở đầu mỗi trang nhật ký trong nhiều tuần.
• Khi mệt và quá tải mà ngồi tìm giải pháp, bạn dễ thất bại rồi tự kể những câu chuyện tự hạ mình. Nên “prime” trạng thái trước, sau đó mới thấy nhiều lựa chọn.
• Ông tự hỏi: “Đây là vấn đề cần nghĩ ra, hay chỉ cần chỉnh lại sinh hóa cơ thể?” Nhiều khi chỉ cần ăn sáng sớm hơn, hít đất 10 cái, ngủ thêm một giờ hoặc tắm nước lạnh.
• Cách prime đơn giản: 5 đến 10 cái hít đất hoặc 20 phút nắng.

• Ông tắm hoặc ngâm nước lạnh; Ferriss thay bằng tắm lạnh 30 đến 60 giây.
• Sau đó thở: 3 hiệp, mỗi hiệp 30 lần, giống “breath of fire” trong yoga nhưng kèm động tác tay vươn qua đầu khi hít vào và hạ khuỷu dọc xương sườn khi thở ra.
• Cách thay thế: “breath walking”, đi bộ vài phút, hít vào ngắn 4 lần bằng mũi rồi thở ra ngắn 4 lần bằng miệng. Ferriss vẫn dùng khi đi du lịch.

• 3 phút đầu: biết ơn ba điều, trong đó có một điều rất đơn giản (gió trên mặt, ánh mây). Tony nói không thể vừa giận vừa biết ơn, cũng không thể vừa sợ vừa biết ơn.
• 3 phút giữa: tập trung cảm nhận một sự hiện diện bên trong, tùy bạn gọi tên, hình dung nó chữa lành cơ thể, cảm xúc, các mối quan hệ và tiền bạc.
• 3 phút cuối: tập trung ba việc ông sẽ làm cho xong, “three to thrive”, thấy như đã xong và cảm nhận cảm xúc đó.
• Ông nói không có 10 phút thì bạn không có cuộc sống; Ferriss nhắc câu của nhiều người thiền: không có 20 phút thì bạn cần 2 giờ.

• Tony hay nói: chất lượng cuộc sống là chất lượng câu hỏi của bạn.
• Phần lớn chúng ta, kể cả Ferriss, hay hỏi những câu tiêu cực như “Sao anh ta dám nói thế với mình?!”, nên chọn sai ưu tiên.
• Ông cho rằng khổ đau đến từ ba kiểu nghĩ: mất mát (loss), thiếu hụt (less), không bao giờ (never), và đều xoay quanh “tôi”.
• Để thực hành, Ferriss học bài thiền từ bi (loving-kindness) từ Chade-Meng Tan và thấy có tác dụng sau 3 đến 4 ngày.

• Khi được hỏi chữ trên biển quảng cáo, Jocko nói: “Kỷ luật là tự do.”
• Ferriss giải thích: ngày hoàn toàn tự do nghe lý tưởng nhưng dễ tê liệt vì phải liên tục chọn (“giờ làm gì?”) và mệt vì quyết định.
• Lịch tập đã chốt trước giống giàn giáo để bạn xếp việc còn lại, cho cảm giác chủ động hơn.
• Jocko thêm: tự do tài chính, thời gian hay sức khỏe chỉ có được nhờ kỷ luật.

• Câu quen thuộc của SEAL, Jocko giải thích đơn giản là: “Hãy có một bản dự phòng.”
• Có hai thứ thì hỏng một vẫn còn một; có một thứ mà mất là hết.
• Ông thêm: đừng chỉ có thiết bị dự phòng mà còn cần kế hoạch dự phòng cho các tình huống dễ xảy ra.
• Ferriss hỏi: Chỗ nào trong cuộc sống hay công việc của bạn là “điểm hỏng duy nhất”?

• Một thính giả từng nghiện đã bỏ được sau nhiều lần thất bại nhờ câu này của Jocko: “Đừng thiền về nó.”
• Khó nói “không” với món tráng miệng? Hãy mạnh mẽ hơn, lấy đó làm quyết định đầu tiên.
• Thở dốc? Cứ đi cầu thang. Lớn hay nhỏ đều được.

• Khi Jocko chỉ huy đơn vị SEAL, chỉ huy cấp trên (Commodore) hỏi từng người “Anh cần gì?”; người ta xin giày bốt mới, WiFi ở bãi huấn luyện sa mạc, thêm hỗ trợ huấn luyện với trực thăng.
• Đến lượt Jocko ông trả lời “Chúng tôi ổn, thưa sếp”, tức là ông tự giải quyết vấn đề của mình, không than phiền.
• Vì vậy khi ông nói cần gì thì đó là thứ thật sự cần, và ông được đáp ứng gần như ngay.
• Nếu sếp không hỗ trợ, đó là lỗi của bạn vì bạn chưa giải thích đủ để họ hiểu.

• Jocko dậy lúc 4:45 vì ông nghĩ đến “kẻ thù” đang chờ mình ở đâu đó và tự hỏi mình có thể làm gì để sẵn sàng.
• Câu chuyện khiến nhiều thính giả dậy sớm theo, thành hashtag #0445club trên Twitter với ảnh đồng hồ đeo tay; hơn một năm sau vẫn còn.
• Ông gần như không uống cà phê và không muốn phụ thuộc vào caffeine.

• Trong lúc tắm buổi sáng, ông kéo giãn phần thân dưới, thở sâu nhanh để cấp oxy cho phổi và đọc một lời khẳng định.
• Lời khẳng định của ông bắt đầu bằng “Tôi là niềm vui. Tôi là tình yêu. Tôi là lòng biết ơn.” rồi nhắc mục đích sống của ông.
• Ông nói hai thứ liên quan tới tuổi thọ: người dùng chỉ nha khoa và người có VO2 max cao; Peter thừa nhận có thể chỉ là tương quan, không phải nhân quả.
• Trước khi ngủ ông luôn xem lại ba “chiến thắng trong ngày”, giống phần buổi tối của 5-Minute Journal.

• Sau khi một startup đầu đời thất bại, Peter mất khoảng 2 tuần mới thoát khỏi trạng thái chùng xuống, nhờ nhắc lại vì sao việc đó quan trọng.
• Ông đặt ba câu hỏi: Hồi nhỏ trước khi ai bảo bạn nên làm gì, bạn muốn trở thành gì? Nếu có 1 tỷ đô la để cải thiện thế giới, bạn giải quyết vấn đề gì? Môi trường nào cho bạn tiếp xúc tối đa với ý tưởng, vấn đề và con người, những thứ chiếm “giờ tắm” của bạn?
• Ferriss gợi ý thêm cuốn Start with Why của Simon Sinek cho ai vẫn chưa tìm ra.

• Theo Astro Teller (người đứng đầu X của Google), khi nhắm lớn gấp 10 lần: bạn không phải cạnh tranh với đám đông đang cố nhích 10%.
• Bạn buộc phải bắt đầu từ tờ giấy trắng, như Elon Musk dựng Tesla mà không mang theo di sản cũ.
• Thường khó hơn không phải 100 lần nhưng phần thưởng lại gấp 100 lần.
• Ví dụ của Peter: khai thác tiểu hành tinh, và Human Longevity Inc. nhắm thêm 40 năm sống khỏe.

• Theo Peter, trong 6 năm tới có 3 đến 5 tỷ người tiêu dùng mới lên mạng, họ cần gì và bạn có thể cung cấp gì?
• Mọi doanh nghiệp rồi sẽ bị phá vỡ; ông hỏi lãnh đạo các công ty lớn họ sẽ tự phá vỡ mình ra sao.
• Ông khuyên tìm những người 20 tuổi giỏi nhất trong công ty và cho phép họ vạch cách hạ gục công ty.
• Một trong các “Luật Peter”: nếu không đo được thì không cải thiện được (Law 26).

• Ferriss kể buổi sinh nhật ông ngủ dậy lúc 11:30 sáng vì sợ ở một mình, và trốn dưới chăn bấm báo thức lùi.
• Năm 2013 có ba tháng tệ: khóc khi xem phim Rudy, bấm báo thức lùi 1 đến 3 GIỜ, uống 8 đến 10 ly cà phê mỗi ngày khiến nhịp tim nghỉ trên 120 nhịp mỗi phút, đi gặp nhà trị liệu lần đầu.
• Trong 8 tuần cuối cùng của chính giai đoạn đó, ông thiền hai lần mỗi ngày (20 phút mỗi lần), giảm cà phê gần về 0, tăng thu nhập thụ động hơn 20%, mua căn nhà mơ ước, gây quỹ hơn 100.000 đô la cho charity: water và 250.000 đô la trong 53 phút cho startup Shyp.
• Ông còn tăng khoảng 9 kg cơ.

• Ông chọn việc khó chịu nhất, vì quan trọng nhất thường là việc dễ bị đẩy sang ngày mai, có nguy cơ bị từ chối hoặc xung đột.
• Khối thời gian phải liền mạch: gom 10 phút chỗ này chỗ kia cho đủ 120 phút thì không có tác dụng.
• Có 10 việc quan trọng trong một ngày thì chắc chắn không việc nào xong; ông xử lý được một việc phải làm và chặn các thói quen xao nhãng trong 2 đến 3 giờ.

Quy trình 8 bước:

1. Thức dậy ít nhất 1 giờ trước khi phải ngồi trước màn hình máy tính. Email là kẻ giết trí óc.
2. Pha một tách trà (Ferriss thích pu-erh) và ngồi xuống với giấy và bút chì hoặc bút.
3. Viết ra 3 đến 5 việc, không hơn, đang làm bạn lo lắng hoặc khó chịu nhất. Thường là những việc bị đẩy từ danh sách ngày này sang ngày khác; quan trọng nhất thường là khó chịu nhất.
4. Với mỗi việc, tự hỏi: “Nếu đây là việc duy nhất tôi làm xong hôm nay, tôi có hài lòng không?” và “Đẩy việc này tiến lên có làm các việc khác trở nên không còn quan trọng hoặc dễ làm hơn không?”
5. Chỉ nhìn vào những việc bạn trả lời “có” cho ít nhất một trong hai câu hỏi.
6. Khóa 2 đến 3 giờ để tập trung vào MỘT việc trong số đó cho hôm nay. Để các việc gấp nhưng kém quan trọng hơn trôi đi, chúng vẫn còn đó vào ngày mai.
7. Nhấn lại cho rõ: đó là MỘT KHỐI thời gian 2 đến 3 GIỜ. Không gom từng mẩu 10 phút; không gọi điện, không mạng xã hội.
8. Nếu bị xao nhãng hoặc trì hoãn, đừng hoảng rồi tụt dốc, chỉ cần nhẹ nhàng quay lại việc DUY NHẤT của bạn.

• Ferriss khuyên dán lên Post-it: bận rộn là một dạng lười, lười nghĩ và hành động bừa bãi.
• Muốn có vẻ “siêu nhân” bạn chỉ cần một quy tắc: cái bạn làm quan trọng hơn cách bạn làm mọi thứ khác, và làm tốt một việc không biến nó thành quan trọng.
• Khi cảm thấy mình đang thua cuộc, ông nhớ Kurt Vonnegut nói viết như “người cụt tay chân ngậm một cây bút sáp”.

• Ferriss cân nhắc lập quỹ để làm đầu tư mạo hiểm toàn thời gian, vì đầu tư chiếm phần lớn tài sản và bản sắc của ông.
• Kamal Ravikant, anh của Naval, nói: có người nghe nói đã giảm hơn 45 kg nhờ Slow-Carb Diet; làm VC bạn không có tác động đó, và nếu bạn không đầu tư thì startup khác sẽ tìm VC khác.
• Kamal kết bằng “Xin đừng bỏ viết.” Ferriss nghĩ đến lời đó mỗi ngày, và năm 2015 ông quyết định dừng đầu tư startup, nhất là sau khi vài người bạn thân mất trong các tai nạn bất ngờ.

• Quy tắc này của Derek Sivers: nếu cảm giác kém hơn “Hell yeah!”, thì nói không để chừa chỗ cho thứ hiếm hoi khiến bạn thốt ra “Hell yeah!”.
• Ferriss chia hai giai đoạn: lúc mới thì nói “có” với nhiều thí nghiệm để biết mình giỏi gì; khi đã nổi thì thư mời đổ về và mặc định phải là “không”, từ ném giáo sang cầm khiên.
• Năm 2007 đến 2009 và 2012 đến 2013 ông nhận quá nhiều việc “khá hay ho” và lịch thành danh sách chương trình của người khác.
• Khi không còn thấy “Hell yeah!” với startup mới, ông xem đó là tín hiệu rút lui.

• Ferriss gợi ý đọc bài “Maker’s Schedule, Manager’s Schedule” của Paul Graham.
• Theo ông và nhà đầu tư Brad Feld, cần khối thời gian liền mạch tối thiểu 3 đến 5 giờ; một khối mỗi tuần là không đủ.
• Với ông, nghĩa là ít nhất 3 đến 4 buổi sáng mỗi tuần ở chế độ “maker” đến ít nhất 1 giờ chiều.
• Email dạng “chúng tôi đóng vòng vào ngày mai, bạn quan tâm không?” là kryptonite của sáng tạo.

• Slow-Carb Diet thành công vì lên lịch ăn gian một ngày (thường thứ Bảy) và để “domino foods” (đậu gà, bơ đậu phộng, hạt điều muối, rượu) ra khỏi nhà.
• Với Ferriss, startup là một “domino food”: “mỗi tháng chỉ một thương vụ” chưa từng thành công với ông hay bạn bè nhà đầu tư; cho một thương vụ lọt qua thì 50 cái khác lấp đầy hộp thư. Ông kết luận phải bỏ hết.
• Sức khỏe số 1 cũng phải là tất cả hoặc không: sau khi mắc bệnh Lyme và chạy ở khoảng 10% công suất trong 9 tháng năm 2014, ông sẵn sàng hủy cuộc họp sáng sớm nếu ngủ tệ, cái giá là xã hội và công việc.
• Phước lành thừa có thể thành lời nguyền: trong năm 2015 deal flow tốt làm tê liệt phần còn lại của đời ông, ông nhận 50 đến 100 lời chào hàng mỗi tuần và hai lần phải tuyên bố “phá sản email”.

• Bước 1 của Ferriss: viết ra 20% hoạt động và con người gây 80% trở lên cảm xúc tiêu cực.
• Bước 2: làm “fear-setting” trên giấy: điều tệ nhất thực sự xảy ra nếu tôi dừng là gì, rồi sao, tôi sửa hậu quả thế nào?
• Trang nhật ký của ông: thử 2 tuần nói “không” với mọi lời chào hàng lạnh. Ưu điểm: giảm lo âu chắc chắn, thêm tự do; nhược điểm: có thể bỏ lỡ “Uber tiếp theo” (dưới 10%), nhưng những thương vụ tốt nhất của ông (Shyp, Shopify, Uber, Twitter, Facebook, Alibaba) đều không đến từ giới thiệu lạnh.
• Ông nhận ra các hệ thống đặt ra cho 2 tuần sẽ tồn tại, nên biến nó thành “kỳ nghỉ startup” bán vĩnh viễn.
• Thử thách cuối bài: viết ra những “nếu như” cho một quyết định bạn đang trì hoãn.

• Năm 18 tuổi ở trường Berklee, Derek nhận lại một buổi diễn 75 đô la của người bạn đồng đội, đi xe buýt khứ hồi 58 đô la tới một “pig show” ở Vermont rồi đi dạo chơi guitar 3 giờ.
• Từ buổi diễn nhỏ đó, người đặt lịch gọi lại và ông có kinh nghiệm sân khấu trong 10 năm.
• Khi đã thành công, bạn của ông, nhạc sĩ Amber Rubarth, chỉ ra: quyết định không nằm giữa có và không mà là “Fuck yeah!” hoặc “không”.
• Theo ông, vì ta nhận quá nhiều việc nửa vời nên khi việc thật sự tuyệt vời đến, ta không còn thời gian.

• Khi được hỏi lời khuyên cho chính mình năm 30 tuổi, Derek đáp: “Đừng làm con lừa.”
• Ông thấy nhiều người 30 tuổi chạy theo nhiều hướng một lúc mà không tiến bộ ở hướng nào vì nghĩ ngắn hạn.
• Ngụ ngôn: con lừa đứng giữa đống cỏ khô và xô nước, cứ nhìn trái rồi phải, cuối cùng chết vì cả đói lẫn khát; nếu nghĩ đến tương lai nó sẽ uống nước trước rồi ăn cỏ sau.

• Mỗi khi ai nhắn “tôi biết anh rất bận”, Derek nghĩ: “Không, tôi không bận”, vì ông kiểm soát thời gian của mình.
• Ferriss thêm: thiếu thời gian là thiếu ưu tiên; ông cấm mình trả lời “Bận” khi ai hỏi “Bạn khỏe không?”. Nếu quá bận thì đó là tín hiệu xem lại hệ thống và quy tắc của mình.

• Derek đạp xe trên đường dọc biển Santa Monica dài khoảng 40 km, đạp hết sức, mặt đỏ, mất đúng 43 phút.
• Ông thấy mình ngày càng không muốn ra đường vì nó gắn với đau; một hôm ông đi nhẹ nhàng, nhìn cá heo, thấy chim bồ nông và về đích sau 45 phút.
• Ông kết luận gần như toàn bộ cái mặt đỏ và căng thẳng chỉ đổi lấy thêm 2 phút.
• Ông xem tiếng “Argh” bên trong là tín hiệu, như cơn đau thể xác: dừng làm điều đang đau.

• Mô hình kinh doanh CD Baby được nghĩ ra trong 5 phút sau khi hỏi một cửa hàng đĩa địa phương: phí thiết lập 35 đô la, giữ 4 đô la mỗi đĩa bán ra, trả tiền hằng tuần, và nó giữ nguyên 10 năm.
• Ông nâng phí từ 25 lên 35 đô la để có chỗ giảm giá cho người gọi điện phàn nàn.
• Email xác nhận gửi hàng mặc định bị ông thay bằng một thư vui trong 20 phút (“chiếc phi cơ riêng của CD Baby”); tìm Google cụm đó cho hơn 20.000 kết quả.
• Ở mức lớn nhất, Derek chỉ mất khoảng 4 giờ mỗi sáu tháng cho CD Baby vì đã hệ thống hóa mọi thứ.

• Tim Kreider chỉ ra người thật sự mệt thì không phải người cần nói “bận”: kiệt sức là ca trực ICU liên tục hay ba công việc lương tối thiểu.
• Chứng bận rộn tự nguyện là bệnh của tầng lớp khá giả, vì tham vọng hoặc lo âu.
• Ông kể có người bạn trả lời lời mời đi chơi bằng “tôi không có nhiều thời gian”, còn trẻ em bây giờ cũng bị xếp lịch theo từng nửa giờ.
• Một người bạn đến sống ở một thị trấn nhỏ miền Nam nước Pháp thấy mình vui và thư thả lần đầu tiên sau nhiều năm; “tính cách” cáu kỉnh trước đó thực ra do môi trường.

• Kreider nghi ngờ phần lớn việc ta làm thực ra không quan trọng; ông hỏi những người chạy trễ họp có đang chặn bệnh sốt rét hay làm ra điều gì đẹp đẽ không.
• Sau một ngày giữ não bận rộn, khi nằm xuống ngủ thì những nỗi lo và câu hỏi lớn ùa vào như quái vật; khi cố thiền, não lại đẻ ra 1.000 việc gấp.
• Một người bạn viết thư cho ông: điều ta sợ nhất có lẽ là bị bỏ lại một mình với chính mình.

• Theo Kreider, nhàn rỗi không phải kỳ nghỉ hay thói hư: thiếu nó, ta mắc “bệnh còi xương” tinh thần.
• Ông dẫn các ví dụ ý tưởng đến lúc nhàn rỗi: Archimedes khi tắm, quả táo của Newton, vòng benzen, Jekyll và Hyde.
• Một ngày bình thường tốt nhất của ông: viết buổi sáng, 4 hoặc 5 giờ là đủ để “xứng đáng tồn tại”, chiều đạp xe và chạy việc vặt, tối gặp bạn, đọc sách hoặc xem phim.

• Kreider thừa nhận sự lười của ông phần lớn là một đặc quyền, nhưng ông đã chủ động chọn thời gian thay tiền từ lâu.
• Ông sống ở một nơi biệt lập: không TV, phải lái xe tới thư viện để kiểm tra email, và viết được nhiều hơn.
• Khi nằm trên giường chết, ông nghĩ mình sẽ tiếc không có thêm một ván Delanceys với Nick hay một tiếng cười với Harold, chứ không tiếc việc chưa làm thêm.

• Ferriss đi quanh thế giới khoảng 18 tháng từ năm 2004 với một ba lô và một vali nhỏ, chỉ mang hai cuốn: Walden của Thoreau và Vagabonding của Rolf Potts. Ông viết danh sách điểm đến vào bìa trong sách và đánh dấu từng nơi.
• Rolf dẫn cảnh trong phim Wall Street khi một nhân vật nói “kiếm một bó tiền trước 30 tuổi” rồi mới đi xe máy qua Trung Quốc; theo ông chỉ cần làm 8 tháng dọn nhà vệ sinh là đủ tiền.
• Rolf cho rằng ta nhốt các chuyến đi vào những đợt ngắn, vội vã, như món phụ kiện mua được; gói nghỉ dưỡng đến tu viện giống như dùng gương để thấy mình lúc không nhìn gương.

• Vagabonding là dành 6 tuần, 4 tháng hay 2 năm để đi theo cách của mình, và rộng hơn là một thái độ sống: tăng lựa chọn thay vì tăng của cải.
• John Muir gọi những du khách chỉ ghé Yosemite vài giờ là “time-poor”, nghèo thời gian.
• Câu chuyện hai thầy tu Theodore và Lucius trong truyền thống Desert Fathers: muốn đi nhưng đã thề, họ cứ nói “mùa đông ta đi” rồi “mùa hè ta đi” suốt hơn 50 năm mà không rời tu viện.
• Vagabonding bắt đầu khi bạn thôi viện cớ, bắt đầu tiết kiệm và nhìn bản đồ với niềm hứng khởi.

• Rolf nhắc đến “trustafarians”, người đi khắp nơi bằng tiền gia đình nhưng thường kém vui vì chưa bỏ công sức cho chuyến đi.
• Thoreau hỏi ai tiến xa hơn sau một tháng: cậu bé tự làm con dao từ quặng hay cậu được cha tặng dao.
• Ông kể đã gặp nhiều kiểu người tự tạo thời gian đi: người xin nghỉ dài hạn, người bán nghỉ hưu dành một hai năm đi, thợ mộc theo mùa, người đi làm tạm kiểu “anti-sabbatical” như chính Rolf từng làm (làm cảnh quan, bán lẻ, việc tạm thời) để có thời gian đi.
• Công việc là lúc bạn xử lý khoản nợ tài chính và cảm xúc để chuyến đi là khám phá đời thật chứ không phải chạy trốn.

• Nhiều người tạo thời gian đi bằng “constructive quitting”: thương lượng nghỉ phép dài hoặc nghỉ hẳn.
• Rolf khuyên đừng lo khoảng trống trong CV; hãy ghi chuyến đi cùng các kỹ năng học được như độc lập, linh hoạt, thương lượng, lên kế hoạch, táo bạo, tự lực và ứng biến.
• Ông trích Pico Iyer: bỏ nghĩa là chuyển hướng, không phải vì cái gì đó không hợp với mình, mà vì mình không đồng ý với điều gì đó.

• Lựa chọn tệ là ngồi đó, mong đổi nhưng không đổi, mong bỏ nhưng không bỏ, và cũng không chấp nhận.
• Theo Naval, cuộc vật lộn và sự chống đối đó gây ra phần lớn nỗi khổ của ta.
• Từ ông nói với mình nhiều nhất trong đầu chỉ có một chữ: “accept”.

• Naval nói trong động vật học, bạn đoán được tâm trạng và hành vi của một con tinh tinh nhờ năm con mà nó ở cạnh nhiều nhất.
• Ông thêm: muốn thành công thì ở cạnh người thành công hơn bạn; muốn hạnh phúc thì ở cạnh người kém thành công hơn bạn.
• Về xung đột: đừng ở gần người hay gây xung đột, vì họ rồi sẽ gây với bạn; mọi giá trị trong đời đến từ lãi kép, kể cả các mối quan hệ.

• Năm 1996 khi làm ở @Home Network, Naval nói với sếp, đồng nghiệp và bạn bè rằng mình sắp đi lập công ty.
• Mọi người cứ hỏi sao anh còn ở đây; ông nói ông bị “xấu hổ” đến mức phải lập công ty thật.
• Ông thử làm có chủ đích: kể với bạn bè rằng mình là người hạnh phúc, để bạn phải sống đúng điều đó nhờ thiên kiến nhất quán (consistency bias).

• Naval cố không có nhiều hơn một ham muốn lớn tại một thời điểm, và biết đó là chỗ mình chọn để khổ.
• Ông nói 90% suy nghĩ của ông xuất phát từ nỗi sợ và 10% từ ham muốn; “giác ngộ là khoảng lặng giữa các ý nghĩ”, đạt được từng khoảnh khắc chứ không phải sau 30 năm ngồi trên núi.
• Ông còn nói nếu bạn không tin có kiếp sau thì đời này ngắn và quý đến mức không có lý do gì sống phần lớn thời gian trong khổ sở.

• Đọc (học) là siêu kỹ năng đổi được lấy mọi thứ khác.
• Hãy kiếm tiền bằng trí óc, không phải bằng thời gian.
• 99% nỗ lực là lãng phí; mọi lợi ích thật sự của đời sống đến từ lãi kép.
• Hãy trung thực tuyệt đối vào mọi lúc; hầu như luôn vừa trung thực vừa tích cực được.
• Quan sát từng ý nghĩ: luôn hỏi “vì sao tôi nghĩ thế?”
• Nếu không thể thấy mình làm việc với ai suốt đời thì đừng làm với họ một ngày.

• Josh không dùng mạng xã hội, không trả lời phỏng vấn (trừ podcast của Ferriss) và tránh gần hết họp hay gọi điện.
• Ferriss so sánh với Rick Rubin, người cũng giảm đầu vào để tăng đầu ra.

• Khi dạy Ferriss cờ vua, Josh không bắt đầu bằng khai cuộc mà từ tàn cuộc: bàn cờ chỉ có vua và tốt đấu vua.
• Josh ví việc học thuộc khai cuộc như ăn cắp đáp án từ giáo viên: chỉ là mánh để thắng bạn mới.
• Qua vị trí đơn giản, bạn học các nguyên lý như không gian trống, thế đối cực và zugzwang.
• Ông dạy jiu-jitsu bằng cách tập trung vào một đòn siết (“guillotine”, tên “Marcelotine”) mà vẫn bao quát gần hết nguyên lý.

• Billy Kidd, tay đua trượt tuyết Olympic, hỏi Josh ba lượt cua quan trọng nhất của một đường trượt: đáp án là ba lượt cuối trước khi lên cáp treo.
• Lúc đó dốc thoai thoải, người ta cẩu thả, rồi trên cáp treo vô thức ghi nhớ kỹ thuật tệ.
• Josh áp dụng cho các nhà đầu tư: kết thúc ngày làm việc bằng chất lượng cao để thấm chất lượng qua đêm.
• Ferriss giờ luôn kết thúc buổi tập ở một “rep” tốt; nếu đạt kỷ lục cá nhân ở phút 45 của buổi 60 phút thì dừng. Hemingway cũng dừng viết giữa câu để ngày mai biết bắt đầu từ đâu.

• Josh kể Marcelo Garcia ngủ trưa trên khán đài trước bán kết giải thế giới, giữa tiếng la hét, rồi bước vào võ đài cực kỳ thư giãn.
• Josh huấn luyện người khác tạo “nhịp sóng” căng thẳng và hồi phục trong ngày.
• Hai thói quen ông gợi ý: tập interval (thường giờ trưa) và thiền.

• Marcelo duy trì chất lượng ở những chi tiết nhỏ như quy trình dọn phòng tập, nhắc mọi người chỉnh lại đồng phục.
• Josh: nếu không rèn “bật” ở các khoảnh khắc nhỏ thì không có cơ hội ở khoảnh khắc lớn; khi không rèn chất lượng là bạn đang rèn sự cẩu thả.
• Ferriss đồng ý: cách bạn làm một việc là cách bạn làm mọi việc.

• Theo định nghĩa trích từ T Nation, deload là giảm có kế hoạch khối lượng hoặc cường độ tập để cơ thể chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo và giảm nguy cơ tập quá sức.
• Ferriss nói trong 12 tháng ông dùng deload ngoài thể thao, giảm lo âu ít nhất 50% và nhân đôi thu nhập.
• Cách của ông: xen kẽ những khoảng cao điểm gom việc (ghi âm podcast, dọn hộp thư, viết blog, kế toán) với những giai đoạn ngắt kết nối dài. Ngắt kết nối vẫn có thể là cường độ cao, miễn đừng làm “việc”.

• Trong nhật ký, Ferriss viết thứ Ba chiều tại Samovar Tea Lounge ở San Francisco sau 2 giờ đi bộ, thấy thứ Ba như sáng Chủ nhật thư thả.
• Ông tin ý tưởng lớn đến từ những khoảng này (như Kurt Vonnegut gọi là “fart around”), không phải từ tư duy dọn hộp thư.
• “Inbox land” là vùng đất của người lạc đường.

• Lịch của ông: khoảng 8 đến 9 giờ sáng hằng ngày để viết nhật ký và uống trà; thứ Tư từ 9 giờ sáng đến 1 giờ chiều để sáng tạo (viết, phỏng vấn podcast); “thứ Bảy không màn hình”.
• Ngày thứ Bảy ông không dùng laptop, chỉ dùng điện thoại cho bản đồ và nhắn tin với bạn bè (không dùng ứng dụng). Mỗi năm vài lần ông nghỉ dài kiểu “mini-retirement”.
• Khoảng trống có thể củng cố và cung cấp thông tin cho công việc, nhưng ngược lại thì không.

• Ferriss nói phần lớn giới hạn là tập hợp quy tắc mong manh do xã hội củng cố, và bạn có thể thử phá bất cứ lúc nào.
• Bài in đúng 17 câu hỏi, đánh số #1 đến #17; số trong tiêu đề khớp với nội dung.
• #4 và #9 chỉ được nhắc ngắn, vì có chương riêng (fear-setting và Real-World MBA).

17 câu hỏi:

1. Nếu tôi làm điều ngược lại trong 48 giờ thì sao? (What if I did the opposite for 48 hours?)
2. Tôi chi một số tiền quá tay vào thứ gì? Làm sao gãi đúng chỗ ngứa của chính mình? (What do I spend a silly amount of money on? How might I scratch my own itch?)
3. Nếu tôi có 10 triệu đô la, tôi sẽ làm/có/là gì? Thu nhập mục tiêu hằng tháng thật của tôi là bao nhiêu? (What would I do/have/be if I had $10 million? What’s my real TMI?)
4. Điều tệ nhất có thể xảy ra là gì? Tôi có quay lại được không? (What are the worst things that could happen? Could I get back here?)
5. Nếu mỗi tuần tôi chỉ được làm 2 giờ cho việc kinh doanh, tôi sẽ làm gì? (If I could only work 2 hours per week on my business, what would I do?)
6. Nếu tôi để họ tự quyết định đến 100 đô la? 500? 1.000? (What if I let them make decisions up to $100? $500? $1,000?)
7. Kênh nào ít người dùng nhất? (What’s the least crowded channel?)
8. Nếu tôi không được chào hàng sản phẩm trực tiếp thì sao? (What if I couldn’t pitch my product directly?)
9. Nếu tôi tự tạo ra “MBA thực chiến” của riêng mình thì sao? (What if I created my own real-world MBA?)
10. Tôi có cần lấy lại tiền theo cách tôi đã mất nó không? (Do I need to make it back the way I lost it?)
11. Nếu tôi chỉ được trừ bớt để giải quyết vấn đề thì sao? (What if I could only subtract to solve problems?)
12. Tôi có thể thiết lập gì để cắt kết nối 4 đến 8 tuần, không điện thoại, không email? (What might I put in place to allow me to go off the grid for 4 to 8 weeks, with no phone or email?)
13. Tôi đang săn linh dương hay chuột đồng? (Am I hunting antelope or field mice?)
14. Liệu mọi thứ đã ổn và trọn vẹn như hiện tại? (Could it be that everything is fine and complete as is?)
15. Nếu việc này dễ dàng thì nó trông như thế nào? (What would this look like if it were easy?)
16. Làm sao tôi dùng tiền để giải quyết vấn đề này? Làm sao “phung phí” tiền để cuộc sống tốt hơn? (How can I throw money at this problem? How can I “waste” money to improve the quality of my life?)
17. Không vội, không dừng. (No hurry, no pause.)

• #1: ở công việc đầu tiên bán lưu trữ dữ liệu năm 2000, mọi người gọi điện từ 9 giờ đến 17 giờ và những người gác cổng cũng làm giờ đó. Ferriss thử 48 giờ gọi lúc 7 đến 8:30 sáng và 18 đến 19:30 tối, buổi còn lại gửi email lạnh. Giám đốc thường tự nhấc máy; quý cuối ông bán vượt cả văn phòng L.A. của đối thủ lớn nhất EMC.
• #2: thay vì nghiên cứu thị trường, ông bắt đầu từ sao kê thẻ tín dụng: lúc đó thu nhập dưới 40.000 đô la mỗi năm mà chi từ 500 đô la mỗi tháng cho thực phẩm bổ sung. Từ đó ra BrainQUICKEN; ông nhờ đồng nghiệp trả trước mỗi người một chai để có vốn thuê nhà hóa học.
• #7: ông hỏi khoảng một chục tác giả bán chạy và nhiều người nhắc “blog”; ông chọn gặp trực tiếp bloggers ở sảnh BlogHaus thay vì gửi email, không chào hàng. Robert Scoble gọi kế hoạch là “get drunk with bloggers”.
• #8: media chỉ quan tâm câu chuyện, không quan tâm thông báo ra sách, nên ông đăng những thử nghiệm điên rồ dẫn về trang sách (bài “Geek to Freak” thành bài blog lan truyền đầu tiên).

• #5: dùng nguyên tắc 80/20, ông “sa thải” khách hàng khó chiều nhất, đưa hơn 90% khách bán lẻ vào chế độ tự động và đào sâu với 3 đến 5 khách có lợi nhuận cao, ít rắc rối nhất.
• #6: cho nhân viên tự quyết dưới 100 đô la, rồi 500, rồi 1.000 và ghi lại để xem lại; khối lượng chăm sóc khách hàng của ông giảm từ 40 đến 60 giờ mỗi tuần xuống dưới 2 giờ. Bài học: muốn xong việc lớn phải chịu để vài chuyện nhỏ tệ xảy ra, và IQ của người ta như tăng gấp đôi khi được tin tưởng.
• #11: ở Gyminee (sau đổi tên Daily Burn), bỏ khoảng 70% yếu tố có thể nhấp phía trên màn hình đầu của trang chủ, tập trung vào một nhấp chuột giá trị nhất, tỷ lệ chuyển đổi tăng ngay 21,1%.
• #12: không chỉ đi nghỉ mà ngắt hẳn 4 đến 8 tuần buộc bạn dựng hệ thống và quy tắc thay vì xử lý lửa; hệ thống tồn tại lâu hơn kỳ nghỉ.
• #13: lấy từ Newt Gingrich: sư tử ăn chuột đồng thì chết đói vì tốn năng lượng hơn calo thu về; nó cần linh dương. Ferriss hỏi: việc nào trong danh sách, nếu xong, làm mọi việc khác dễ hơn hoặc vô nghĩa.

• #3: năm 2004 BrainQUICKEN bán ở khoảng chục nước nhưng ông làm 15 giờ mỗi ngày và chạy bằng caffeine; bạn gái định cưới rời ông. Ông tự hỏi mình sẽ làm/có/là gì với 10 triệu đô la và thu nhập mục tiêu hằng tháng thật là bao nhiêu; ông thấy nhiều ước mơ rẻ hơn tưởng và thứ cần thêm là thời gian, không phải tiền.
• #10: năm 2008 ngôi nhà ở San Jose mất giá, bán sẽ lỗ 150.000 đô la; ông cho thuê vì bị bạn bè thúc rồi hối hận. Ông tự hỏi có cần lấy lại tiền bằng đúng cách đã mất không (như thua blackjack rồi gỡ ở bàn đó); ông bán nhà lỗ lớn, rồi nhanh chóng kiếm lại bằng việc khác (diễn thuyết, tư vấn). Đây là hiệu ứng “anchoring”.
• #16: Dan Sullivan: có đủ tiền để giải vấn đề thì bạn không còn vấn đề. Đầu sự nghiệp bạn tiêu thời gian để kiếm tiền; khi vào guồng, hãy tiêu tiền để mua thời gian vì thời gian là hữu hạn.

• #14: sau khi bắt đầu làm việc với “plant medicines” năm 2013, Ferriss tăng việc nuôi lòng biết ơn; ông coi thành tựu chỉ là điểm C+, muốn hơn thế phải muốn những gì mình đang có.
• #15: đây là câu ông hỏi nhiều nhất mấy năm nay (từ 2015), vì khi căng thẳng thường là ông đang làm phức tạp hóa hoặc tránh con đường dễ vì tưởng phải “cố hơn”.
• #17: “No hurry, no pause” đến từ Jenny Sauer-Klein, một trong 9 Principles of Harmony của Breema. Ferriss ghi dòng này đầu cuốn sổ mỗi ngày; nó tóm gọn chuyện Derek Sivers đạp xe 45 phút thay vì 43 phút: có thể đạt khoảng 95% kết quả bằng cách bình thản đặt chân này tới chân kia. Một người bạn Navy SEAL gửi thêm: “Slow is smooth. Smooth is fast.”

• Năm 2004 Ferriss có nhiều tiền nhưng kiệt sức và làm việc đến chết; ông nghĩ đến chuyến đi vòng quanh thế giới nhưng suốt 6 tháng chỉ nghĩ lý do nó không thể.
• Ông thử liệt kê ác mộng: công ty sụp đổ, bị kiện, tài khoản mất 80%, xe và mô tô bị trộm.
• Rồi ông thấy mình nghĩ ra cách sửa: làm bartender tạm, bán đồ đạc, bớt ăn ngoài; không cái nào gây tử vong.
• Trên thang 1 đến 10, tác động tạm thời của tệ nhất chỉ khoảng 3 đến 4, trong khi kịch bản khả dĩ có thể là 9 đến 10 vĩnh viễn. Ông mua vé một chiều sang châu Âu, công việc kinh doanh còn tốt hơn và tài trợ cho 15 tháng đi khắp thế giới.
• Ông làm bài này thường xuyên và xếp lịch ít nhất mỗi quý một lần.

• Ferriss dặn: nghĩ nhiều không hiệu quả bằng “nôn” hết lên giấy.
• Bài có đúng bảy câu hỏi (không chia cột) và đề nghị dùng cho một quyết định cụ thể.
• Ông thêm: một người thành công thường đo bằng số cuộc trò chuyện khó chịu họ sẵn sàng có; ông khuyên mỗi ngày làm một việc mình sợ.

Các bước/câu hỏi:

1. Định nghĩa cơn ác mộng: điều tệ nhất có thể xảy ra nếu bạn làm việc đang cân nhắc. Hình dung thật chi tiết, chấm tác động vĩnh viễn từ 1 đến 10, hỏi xem chúng có thật sự vĩnh viễn không và khả năng xảy ra bao nhiêu.
2. Bạn có thể làm gì để sửa chữa thiệt hại hoặc đưa mọi thứ đi lên, dù chỉ tạm thời?
3. Lợi ích của những kịch bản khả dĩ hơn là gì, tạm thời và vĩnh viễn, bên trong (tự tin, lòng tự trọng) hay bên ngoài? Chấm tác động từ 1 đến 10, hỏi khả năng tạo ra ít nhất một kết quả khá tốt, và hỏi người kém thông minh hơn đã làm được chưa.
4. Nếu hôm nay bạn bị sa thải, bạn sẽ làm gì để kiểm soát tài chính? Chạy lại câu 1 đến 3; nếu bạn nghỉ việc để thử lựa chọn khác, sau này làm sao quay lại đúng đường nghề cũ nếu thật sự cần.
5. Bạn đang hoãn điều gì vì sợ? Thường điều ta sợ làm nhất là điều ta cần làm nhất. Xác định kịch bản tệ nhất, chấp nhận nó rồi làm.
6. Việc trì hoãn đang tốn của bạn bao nhiêu về tài chính, cảm xúc và thể chất? 1 năm, 5 năm, 10 năm nữa bạn ở đâu?
7. Bạn đang chờ gì? Nếu câu trả lời dựa vào “thời điểm thích hợp” thì bạn đang sợ như phần còn lại của thế giới.

• Ferriss định nghĩa rủi ro là “khả năng xảy ra một kết cục tiêu cực không thể đảo ngược”.
• Nếu bạn nhìn 10 năm tới và biết chắc con đường hiện tại dẫn đến thất vọng và hối tiếc thì không hành động là rủi ro lớn nhất.
• Ông trích Seneca: hãy dành vài ngày sống thanh đạm rồi tự hỏi “đây có phải điều mình đã sợ không?”.

• Ở Rio de Janeiro, luật sư Hans Keeling chạy xuống mép núi cao khoảng 900 m để bay dù lượn; hôm sau (thứ Hai) ông nộp đơn xin nghỉ ở văn phòng tại Century City, Los Angeles, báo trước 3 tuần.
• Gần 5 năm ông đối diện đồng hồ báo thức bằng nỗi sợ làm 40 đến 45 năm nữa.
• Hơn một năm sau ông vẫn nhận được lời mời làm luật, nhưng đã lập Nexus Surf, công ty phiêu lưu lướt sóng ở Florianopolis, Brazil.
• Ông nói với khách tiếc nuối: “Bạn làm được.” Ông cũng có thể quay lại nghề luật, nhưng không muốn.